Skip to main content

सेंद्रिय खत तयार करण्याची पद्धत

 सेंद्रिय खत तयार करण्याची अनेक पद्धती आहेत. काही सामान्य पद्धती खालीलप्रमाणे आहेत:

ढीग पद्धत

ढीग पद्धत ही सर्वात सोपी आणि सर्वात सामान्य पद्धत आहे. या पद्धतीमध्ये, सेंद्रिय पदार्थांचे ढीग करून त्यांचे विघटन केले जाते.

ढीग पद्धतीने सेंद्रिय खत तयार करण्यासाठी, खालील चरणांचे अनुसरण करा:

  1. एक सपाट जागा निवडा आणि तिथे ढीग तयार करा.
  2. ढीगमध्ये वनस्पती अवशेष, शेणखत, माती आणि इतर सेंद्रिय पदार्थांचे थर थर करून टाका.
  3. ढीग ओलसर ठेवा.
  4. ढीगांना दररोज किंवा दररोज हलवा जेणेकरून त्यांचे वायुवीजन होईल.
  5. ढीग पूर्णपणे विघटन होण्यासाठी 3 ते 6 महिने लागतात.

चौकट पद्धत

चौकट पद्धत ही ढीग पद्धतीपेक्षा अधिक कार्यक्षम आहे. या पद्धतीमध्ये, सेंद्रिय पदार्थांचे चारही बाजू बंद असलेली चौकटमध्ये साठवले जातात. यामुळे ढीगातील ओलसरपणा आणि तापमान नियंत्रित राहते.

चौकट पद्धतीने सेंद्रिय खत तयार करण्यासाठी, खालील चरणांचे अनुसरण करा:

  1. एक चौकट तयार करा जी ढीगातील सामग्रीला आधार देईल.
  2. चौकटमध्ये वनस्पती अवशेष, शेणखत, माती आणि इतर सेंद्रिय पदार्थांचे थर थर करून टाका.
  3. ढीग ओलसर ठेवा.
  4. ढीगांना दररोज किंवा दररोज हलवा जेणेकरून त्यांचे वायुवीजन होईल.
  5. ढीग पूर्णपणे विघटन होण्यासाठी 2 ते 4 महिने लागतात.

बिनचौकट पद्धत

बिनचौकट पद्धत ही सर्वात सोपी आणि कमी खर्चिक पद्धत आहे. या पद्धतीमध्ये, सेंद्रिय पदार्थांचे खुल्या जागी साठवले जातात.

बिनचौकट पद्धतीने सेंद्रिय खत तयार करण्यासाठी, खालील चरणांचे अनुसरण करा:

  1. एक सपाट जागा निवडा आणि तिथे ढीग तयार करा.
  2. ढीगमध्ये वनस्पती अवशेष, शेणखत, माती आणि इतर सेंद्रिय पदार्थांचे थर थर करून टाका.
  3. ढीग ओलसर ठेवा.
  4. ढीगांना दररोज किंवा दररोज हलवा जेणेकरून त्यांचे वायुवीजन होईल.
  5. ढीग पूर्णपणे विघटन होण्यासाठी 6 ते 12 महिने लागतात.

सेंद्रिय खत तयार करताना लक्षात ठेवण्यासारखी काही गोष्टी

  • सेंद्रिय पदार्थांचे मिश्रण योग्य असणे आवश्यक आहे. ढीगात वनस्पती अवशेष, शेणखत, माती आणि इतर सेंद्रिय पदार्थांचे योग्य प्रमाण असणे आवश्यक आहे.
  • ढीग ओलसर ठेवणे आवश्यक आहे. ढीग जर ओलासर नसेल तर त्यांचे विघटन होईल.
  • ढीगांना नियमितपणे हलवणे आवश्यक आहे. ढीगांना हलवल्याने त्यांचे वायुवीजन होईल आणि विघटन प्रक्रिया वेगाने होईल.
  • ढीग पूर्णपणे विघटन होण्यासाठी वेळ लागतो. ढीग किती वेळात पूर्णपणे विघटन होईल हे त्यातील सेंद्रिय पदार्थांच्या प्रकारावर आणि ढीगाच्या आकारावर अवलंबून असते.

सेंद्रिय खताचे फायदे

सेंद्रिय खताचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात हे समाविष्ट आहे:

  • पिकांना आवश्यक असलेल्या सर्व आवश्यक अन्नद्रव्ये प्रदान करतात.
  • जमिनीची सुपीकता वाढवतात.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

सेंद्रिय शेतीचे फायदे व तोटे

  सेंद्रिय शेती ही एक अशी शेती पद्धत आहे जी नैसर्गिक साधनांवर आधारित असते. या पद्धतीमध्ये, रासायनिक खतांचा, कीटकनाशकांचा आणि इतर कृत्रिम पदार्थांचा वापर केला जात नाही. सेंद्रिय शेतीमध्ये, पिकांना आवश्यक असलेल्या पोषक तत्वांचे पुरवठा सेंद्रिय खतांचा वापर करून केले जाते. तसेच, कीटक आणि रोग नियंत्रणासाठी जैविक नियंत्रण पद्धतींचा वापर केला जातो. सेंद्रिय शेतीचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात हे समाविष्ट आहे: पिकांची गुणवत्ता सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे पिकांची गुणवत्ता सुधारते. यामुळे पिकांना अधिक पोषक मूल्य असते आणि त्यांची चव चांगली असते. पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही: सेंद्रिय शेतीमुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही. यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढते, पाण्याचा प्रदूषण कमी होते आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते. शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते. यामुळे पिकांच्या उत्पादनात वाढ होते आणि पिकांना अधिक भाव मिळतो. सेंद्रिय शेतीचे काही तोटे खालीलप्रमाणे आहेत: उत्पादकता कमी असते: सेंद्रिय शेतीमध्ये, रासायनिक खतांचा वापर केला जात नाही. यामुळे ...
Post a Comment
Read more

सेंद्रिय शेती प्रकल्प pdf

  सेंद्रिय शेती प्रकल्प हा एक प्रकारचा कृषी प्रकल्प आहे जो नैसर्गिक साधनांवर आधारित शेती पद्धतींचा वापर करतो. या प्रकल्पामध्ये, रासायनिक खतांचा, कीटकनाशकांचा आणि इतर कृत्रिम पदार्थांचा वापर केला जात नाही. सेंद्रिय शेती प्रकल्पामध्ये, पिकांना आवश्यक असलेल्या पोषक तत्वांचे पुरवठा सेंद्रिय खतांचा वापर करून केले जाते. तसेच, कीटक आणि रोग नियंत्रणासाठी जैविक नियंत्रण पद्धतींचा वापर केला जातो. सेंद्रिय शेती प्रकल्पाचे काही फायदे खालीलप्रमाणे आहेत: पिकांची गुणवत्ता सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे पिकांची गुणवत्ता सुधारते. यामुळे पिकांना अधिक पोषक मूल्य असते आणि त्यांची चव चांगली असते. पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही: सेंद्रिय शेतीमुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही. यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढते, पाण्याचा प्रदूषण कमी होते आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते. शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते. यामुळे पिकांच्या उत्पादनात वाढ होते आणि पिकांना अधिक भाव मिळतो. सेंद्रिय शेती प्रकल्पांचे अनेक प्रकार आहेत. काही सामान्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत: फळबाग...
Post a Comment
Read more

सेंद्रिय खताचे फायदे

  सेंद्रिय खताचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात हे समाविष्ट आहे: पिकांना आवश्यक असलेल्या सर्व आवश्यक अन्नद्रव्ये प्रदान करतात. जमिनीची सुपीकता वाढवतात. पाणी आणि हवेचे प्रदूषण कमी करतात. खाद्यपदार्थांमध्ये रसायनांचे प्रमाण कमी करतात. जमिनीची धूप कमी करतात. जमिनीची जलधारणा वाढवतात. जमिनीतील सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस चालना देतात. जमिनीची आरोग्य सुधारतात. पिकांना आवश्यक असलेल्या सर्व आवश्यक अन्नद्रव्ये प्रदान करतात. सेंद्रिय खतांमध्ये पिकांना आवश्यक असलेल्या सर्व आवश्यक अन्नद्रव्ये असतात, ज्यात नत्र, स्फुरद आणि पोटॅशियम यांचा समावेश होतो. यामुळे पिकांची चांगली वाढ होते आणि त्यांची उत्पादकता वाढते. जमिनीची सुपीकता वाढवतात. सेंद्रिय खतांमुळे जमिनीची सुपीकता वाढते. सेंद्रिय खतांमध्ये असलेली सेंद्रिय पदार्थ जमिनीतील सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस चालना देतात. यामुळे जमिनीतील पोषक तत्वांची उपलब्धता वाढते. पाणी आणि हवेचे प्रदूषण कमी करतात. सेंद्रिय खतांमुळे पाणी आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते. सेंद्रिय खतांमुळे जमिनीची धूप कमी होते, ज्यामुळे पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित होतो. तसेच, सेंद्रिय खतांमध्ये असलेली सेंद्रिय ...
Post a Comment
Read more