सेंद्रिय खते वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अवशेषांपासून तयार केलेली खते आहेत. या खतांमध्ये नत्र, स्फुरद, पालाश, गंधक, मॅग्नेशियम इत्यादी सर्व आवश्यक अन्नद्रव्ये उपस्थित असतात.
सेंद्रिय खतांचे अनेक महत्त्व आहेत. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो:
- जमिनीची सुपीकता वाढवणे: सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने जमिनीची सुपीकता वाढते. जमिनीतून पोषक तत्त्वे बाहेर पडत नाहीत आणि जमिनीची धूप होत नाही.
- पाणी आणि हवेचे प्रदूषण कमी होणे: सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने पाणी आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते. सेंद्रिय खतांचे अवशेष पाण्यात मिसळून पाणी प्रदूषित होत नाही. सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने हवेत नायट्रोजन ऑक्साईड आणि सल्फर डायऑक्साईड यांसारखी प्रदूषके वाढत नाहीत.
- खाद्यपदार्थांमध्ये रसायनांचे प्रमाण कमी होणे: सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने खाद्यपदार्थांमध्ये रसायनांचे प्रमाण कमी होते. यामुळे मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता कमी होते.
- पिकांची वाढ आणि उत्पादन वाढणे: सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने पिकांची वाढ आणि उत्पादन वाढते.
- जमिनीची जलधारण क्षमता वाढणे: सेंद्रिय खतांचा वापर केल्याने जमिनीची जलधारण क्षमता वाढते. यामुळे पिकांना पाण्याची उपलब्धता वाढते आणि दुष्काळाचा परिणाम कमी होतो.
रासायनिक खतांच्या तुलनेत सेंद्रिय खतांचे अनेक फायदे आहेत. म्हणूनच, सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
सेंद्रिय खतांचा वापर वाढवण्यासाठी शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण देणे आणि सेंद्रिय खतांच्या उत्पादन आणि बाजारीकरणासाठी सरकारने प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
Comments
Post a Comment