सेंद्रिय शेती ही एक अशी शेती पद्धत आहे जी नैसर्गिक साधनांवर आधारित असते. या पद्धतीमध्ये, रासायनिक खतांचा, कीटकनाशकांचा आणि इतर कृत्रिम पदार्थांचा वापर केला जात नाही. सेंद्रिय शेतीमध्ये, पिकांना आवश्यक असलेल्या पोषक तत्वांचे पुरवठा सेंद्रिय खतांचा वापर करून केले जाते. तसेच, कीटक आणि रोग नियंत्रणासाठी जैविक नियंत्रण पद्धतींचा वापर केला जातो.
सेंद्रिय शेतीची काही मूलभूत तत्त्वे खालीलप्रमाणे आहेत:
- जमिनीची सुपीकता वाढवणे: सेंद्रिय शेतीमध्ये, जमिनीची सुपीकता वाढवण्यासाठी सेंद्रिय खतांचा वापर केला जातो. यामुळे पिकांना आवश्यक असलेल्या पोषक तत्वांचे पुरवठा होतो आणि जमिनीची आरोग्य सुधारते.
- जैविक नियंत्रण पद्धतींचा वापर करून कीटक आणि रोग नियंत्रण करणे: सेंद्रिय शेतीमध्ये, कीटक आणि रोग नियंत्रणासाठी जैविक नियंत्रण पद्धतींचा वापर केला जातो. यामध्ये नैसर्गिक कीटकनाशकांचा, उपयुक्त कीटक आणि बुरशींचा वापर केला जातो.
- पिकांची जैविक विविधता वाढवणे: सेंद्रिय शेतीमध्ये, पिकांची जैविक विविधता वाढवण्यासाठी मिश्र पिकांची लागवड केली जाते. यामुळे जमिनीतील पोषक तत्वांचे संतुलन राखले जाते आणि कीटक आणि रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
- पर्यावरणीय संतुलन राखणे: सेंद्रिय शेती ही एक पर्यावरणपूरक शेती पद्धत आहे. या पद्धतीमुळे जमिनीची धूप कमी होते, पाण्याचा प्रदूषण कमी होते आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते.
सेंद्रिय शेतीचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात हे समाविष्ट आहे:
- पिकांची गुणवत्ता सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे पिकांची गुणवत्ता सुधारते. यामुळे पिकांना अधिक पोषक मूल्य असते आणि त्यांची चव चांगली असते.
- पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही: सेंद्रिय शेतीमुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचत नाही. यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढते, पाण्याचा प्रदूषण कमी होते आणि हवेचे प्रदूषण कमी होते.
- शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते: सेंद्रिय शेतीमुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते. यामुळे पिकांच्या उत्पादनात वाढ होते आणि पिकांना अधिक भाव मिळतो.
सेंद्रिय शेती ही एक उत्तम शेती पद्धत आहे. या पद्धतीमुळे पर्यावरणाचे रक्षण होते आणि शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती सुधारते
Comments
Post a Comment